Υπερηχογραφική Παρακολούθηση Του Φυσιολογικού Κύκλου


 

Εισαγωγή - Παράδειγμα

Φυσιολογική Ανάπτυξη Ωοθυλακίου

Διαδοχικές Εικόνες Ωορρηξίας

Αποτυχία Ωορρηξίας

Α) Ωοθυλάκιο με ηχογένεια δικτυωτής δομής

Β) LUF - Luteinized Unruptured Follicle : Ωχρινοποιημένο Ατρητο Ωοθυλάκιο

Γ) Επίμονο άτρητο ωοθυλάκιο ή αλλιώς Λειτουργική Κύστη Ωοθήκης

Δ) Αιμορραγική κύστη ωοθήκης (αιμορραγικό ωχρό , ωχραιμάτωμα)

Επιτυχημένη Ωορρηξία Και Γονιμοποίηση

 

 

Εισαγωγή - απλό παράδειγμα


Ενας φυσιολογικός κύκλος μπορεί να παρακολουθηθεί υπερηχογραφικά με σκοπό την διερεύνηση των λειτουργικών ανωμαλιών εμμηνορυσίας ή στα πλαίσια της διερεύνησης υπογονιμότητας . Η ίδια υπερηχογραφική διαδικασία ακολουθείται και στους κύκλους που τελούν υπό φαρμακευτική διέγερση για εξωσωματική γονιμοποίηση , σπερματέγχυση , και προγραμματισμένη επαφή . Η πρώτη ημέρα είναι η ημέρα της εμμήνου ρύσεως . Στο παράδειγμα που ακολουθεί εμφανίζεται η 5η , 13η και 20η ημέρα ενός κύκλου 28 ημερών . 

 

5η ημέρα : Πάχος ενδομητρίου 4 χιλιοστά , λεπτό

5η ημέρα : Πάχος ενδομητρίου 4 χιλιοστά , λεπτό .

 

5η ημέρα : Δεξιά ωοθήκη με ωοθυλάκια

5η ημέρα : Δεξιά ωοθήκη με ωοθυλάκια .

 

5η ημέρα : Αριστερά Ωοθήκη Με Μεγαλύτερα Ωοθυλάκια Περίπου 10 χιλιοστά . Το Επικρατές Ωοθυλάκιο Θα Προκύψει Πιθανότατα Από Αυτήν Την Μεριά

5η ημέρα : Αριστερά Ωοθήκη Με Μεγαλύτερα Ωοθυλάκια Περίπου 10 χιλιοστά . Το Επικρατές Ωοθυλάκιο Θα Προκύψει Πιθανότατα Από Αυτήν Την Μεριά

 

13η ημέρα : Ενδομήτριο 8,5 χιλιοστά .

13η ημέρα : Ενδομήτριο 8,5 χιλιοστά .

 

13η ημέρα : Ραγέν ωοθυλάκιο αριστερά .

13η ημέρα : Ραγέν ωοθυλάκιο αριστερά .

 

13η ημέρα : Ελεύθερο υγρό στο δουγλάσειο .

13η ημέρα : Ελεύθερο υγρό στο δουγλάσειο .

 

20η ημέρα : Παραγωγική φάση , (ωχρινική) .

20η ημέρα : Παραγωγική φάση , (ωχρινική) .

 

20η ημέρα : Ωχρό σωμάτιο αριστερά .

20η ημέρα : Ωχρό σωμάτιο αριστερά .

 

20η ημέρα : Ωοθήκη με μικρά ωοθυλάκια δεξια

20η ημέρα : Ωοθήκη με μικρά ωοθυλάκια δεξια .

[ Αρχή Σελίδας ]

Φυσιολογική Ανάπτυξη Ωοθυλακίου


Ο πληθυσμός των ωοθυλακίων μετράται συνήθως την 3η με 5η ημέρα του κύκλου (ορίζοντας ως πρώτη ημέρα την ημέρα που έρχεται η περίοδος , είτε φυσιολογικά , είτε προκλητά) . Σε κάθε κύκλο παρατηρείται η ανάπτυξη πολλαπλών ωοθυλακίων από τα οποία ένα προορίζεται να γίνει το λεγόμενο "επικρατές" - dominant follicle - , το οποίο θα κάνει ωορρηξία . Το επικρατές ωοθυλάκιο μπορεί να αναγνωριστεί περίπου στην 7η ημέρα του κύκλου , ως το μεγαλύτερο από τα εμφανή ωοθυλάκια . Μετά από την 7η ημέρα περίπου , το επικρατές ωοθυλάκιο μεγαλώνει σε μέγεθος (όσον αφορά στην μεγαλύτερη υπερηχογραφικά μετρούμενη διάμετρο) κατά 2 χιλιοστά την ημέρα , και σε κύκλο 28 ημερών , φτάνει περίπου τα 20-22 χιλιοστά στην 13η - 14η ημέρα , οπότε και γίνεται η ωορρηξία . [2,4,5,6,8] . Τα δεδομένα αυτά είναι καλά τεκμηριωμένα απο πολλαπλές μελέτες 40ετίας και επιβεβαιώνονται και από νέες . Τα δεδομένα αυτά όμως ισχύουν για φυσιολογικό κύκλο , σε γυναίκες από 18 εώς περίπου 35 ετών . Στον κλασσικό λοιπόν φυσιολογικό κύκλο των 28 ημερών , η ωορρηξία λαμβάνει χώρα την 14η ημέρα και η περίοδος έρχεται 14 μέρες αργότερα .
Παρόλο που η υπερηχογραφία χρησιμοποιείται εδώ και περίπου 40 χρόνια για την εκτίμηση της ωορρηξίας , οι υπερηχογραφικές ενδείξεις της ρήξης του ωοθυλακίου μπορεί να μήν γίνουν εύκολα αντιληπτές . Υποτίθεται ότι πρέπει να απεικονιστεί η διάνοιξη του ωοθυλακίου , η έξοδος του συμπλόκου του ωοθυλακίου με τα συνοδά του κύτταρα (cumulus - oocyte complex) και η παρουσία του υγρού του ωοθυλακίου ώς ελεύθερο υγρό στο κατώτερο συνήθως σημείο της περιτοναϊκής κοιλότητας , δηλαδή στον δουγλάσειο . Υποτίθεται επίσης ότι το ακριβές σημείο της επικείμενης ρήξης του ωοθυλακίου μπορεί να εντοπιστεί και μάλιστα μια εβδομάδα νωρίτερα . Υπάρχουν μελέτες που απεικονίζουν υπερηχογραφικά την ωορρηξία , και έχει βρεθεί ότι τα γεγονότα αυτά διαρκούν περίπου 10 λεπτά με εύρος από 1 εώς 20 λεπτά . Μετά την ωορρηξία το ραγέν ωοθυλάκιο εμφανίζεται να "κλείνει" και έτσι δημιουργείται το λεγόμενο ωχρό σωμάτιο . Κατόπιν τούτου , το ωχρό σωμάτιο γίνεται η επικρατούσα υπερηχογραφική δομή για το υπόλοιπο του κύκλου . 

[ Αρχή Σελίδας ]

Διαδοχικές εικόνες ωορρηξίας 


Διαδοχικές εικόνες από υπερηχογραφική λήψη βίντεο ωορρηξίας .

Το επικρατές ωοθυλάκιο απεικονίζεται να έχει αρχίσει να χάνει την σφαιρική του δομή

Το επικρατές ωοθυλάκιο απεικονίζεται να έχει αρχίσει να χάνει την σφαιρική του (κυκλική στο δισδιάστατο υπερηχογράφημα) δομή . Σταδιακά αρχίζει να μειώνεται και σε μέγεθος , γεγονός που αντικατοπτρίζει το "άδεισμα" των περιεχομένων του , δηλαδή την ωορρηξία . Οι εικόνες έχουν και χρονικό στίγμα .

Προς το τέλος της διαδικασίας , το πάλαι ποτέ  επικρατές ωοθυλάκιο εμφανίζεται να έχει πιό παχυά τοιχώματα και λίγο εώς ελάχιστο υγρό , γεγονότα που μαρτυρούν την μετατροπή του σε ωχρό σωμάτιο

Προς το τέλος της διαδικασίας , το πάλαι ποτέ  επικρατές ωοθυλάκιο εμφανίζεται να έχει πιό παχειά τοιχώματα και λίγο εώς ελάχιστο υγρό , γεγονότα που μαρτυρούν την μετατροπή του σε ωχρό σωμάτιο .

 

Επί του πρακταίου όμως δεν μπορεί να υπολογιστεί η ακριβής ώρα της ωορρηξίας , και έτσι δεν μπορούμε να προγραμματίσουμε την υπερηχογραφική μελέτη . Ετσι , βασιζόμαστε σε υπερηχογραφικά στοιχεία επιτυχούς ή αποτυχημένης ωορρηξίας , τα οποία είναι ευκολότερα εντοπίσημα και διαρκούν περισσότερο χρόνο . 

[ Αρχή Σελίδας ]

Αποτυχία Ωορρηξίας


Υπερηχογραφικά , η αποτυχημένη ωορρηξία μπορεί να παρουσιαστεί ώς

Α) Ωοθυλάκιο με λεπτά τοιχώματα το οποίο παραμένει και παρουσιάζει εσωτερική ηχογένεια δικτυωτής δομής 

Το επικρατές ωοθυλάκιο παραμένει , δεν ράγεται , και σταδικά παρουσιάζει ηχογένεια δικτυωτής δομής

Υπερηχογραφικές εικόνες ενδεικτικές αποτυχημένης ωορρηξίας . Το επικρατές ωοθυλάκιο παραμένει , δεν ράγεται , και σταδικά παρουσιάζει ηχογένεια δικτυωτής δομής , η οποία πιθανότατα αντιπροσωπεύει εναποθέσεις ινικής από μικροαιμορραγίες στο εσωτερικό του .

[ Αρχή Σελίδας ]

Β) LUF - Luteinized Unruptured Follicle : Ωχρινοποιημένο Ατρητο Ωοθυλάκιο

Το ωχρινοποιημένο άτρητο ωοθυλάκιο - Luteinized unruptured follicle (LUF) - ορίζεται ως η αποτυχία της ωορρηξίας κατά την οποία, υπάρχει απουσία ρήξης των ωοθυλακίων και της απελευθέρωσης του ωαρίου, και το άτρητο ωοθυλάκιο υφίσταται ωχρινοποίηση (luteinization) υπό τη δράση της LH (ωχρινοτόπου ορμόνης ). Σε τέτοιες περιπτώσεις , υπάρχει κανονική παραγωγή της προγεστερόνης και η διάρκεια της ωχρινικής φάσης του κύκλου είναι κανονική , δηλαδή η γυναίκα βλέπει περίοδο στην ώρα της . (Marik και Hulka, 1978 , Hamilton 1985 , LeMaire 1987). Αυτή η μορφή της ανοωθυλακιορρηξίας θεωρείται μια από τις αιτίες της γυναικείας υπογονιμότητας (LeMaire, 1987). Το «σύνδρομο» LUF παρατηρείται περίπου στο 10% των κύκλων και των φυσιολογικών γόνιμων γυναικών (Killick και Elstein, 1987). Μια υψηλότερη συχνότητα έχει αναφερθεί σε γυναίκες με υπογονιμότητα (Marik και Hulka, 1978). Η εμφάνιση του LUF έχει συνδεθεί με πολλές συνθήκες όπως ανεξήγητη υπογονιμότητα , ενδομητρίωση , πυελικές συμφύσεις και τη χρήση των μη στεροειδών αντιφλεγμονώδων φαρμάκων (NSAIDs) (Marik και Hulka, 1978 , Katz 1988 Akil , 1996. ). Το LUF έχει τεκμηριωθεί υπερηχογραφικα και βιοχημικά τόσο σε φυσικούς όσο και σε διεγερμένους κύκλους (Craft et al., 1980).

[ Αρχή Σελίδας ]

Γ) Επίμονο άτρητο ωοθυλάκιο ή αλλιώς Λειτουργική Κύστη Ωοθήκης

Η ανωοθυλακιορρηξία μπορεί επίσης να σχετίζεται με την ανάπτυξη ενός κυρίαρχου ωοθυλακίου πέραν μιας προωοθυλακιορρηκτικής διαμέτρου και τον επακόλουθο σχηματισμό μενός μεγάλου ανωορρηκτικού ωοθυλακίου . Δεν παρατηρείται ωχρινοποίηση του τοιχώματος του ωοθυλακίου το οποίο είναι λεπτό και εμφανίζει υπερηχογένεια .

Αποτυχία της ωορρηξίας και ανάπτυξη "κυστικού" θύλακα

Αποτυχία της ωορρηξίας και ανάπτυξη "κυστικού" θύλακα. Το θυλάκιο τυπικώς αναπτύσσεται σε μεγέθη μεγαλύτερα από τη μέση διάμετρο του  προ-ωορρηκτικού ωοθυλακίου , δηλαδή μεγαλύτερα μεγέθη από 23 mm .

Παρατηρούνται λεπτά τοιχώματα στο άτρητο θυλάκιο και μικρές κηλίδες απο σωματιδία που αντιπροσωπεύουν  αποφλοίωση των κοκκιωδών κυττάρων από το τοίχωμα του θυλακίου .

Παρατηρούνται λεπτά τοιχώματα στο άτρητο θυλάκιο και μικρές κηλίδες απο σωματιδία που αντιπροσωπεύουν  αποφλοίωση των κοκκιωδών κυττάρων από το τοίχωμα του θυλακίου .

Το θυλακιώδες υγρό παραμένει διαυγές / υποηχογενές (δηλαδή μαύρο στον υπέρηχο) . Μπορεί να παρατηρηθεί σε ορισμένες περιπτώσεις αποφλοίωση των κοκκιωδών κυττάρων από το τοίχωμα του θυλακίου . Τα Κυτταρικά θραύσματα μπορεί να αναγνωριστούν ως υπερηχογενή κυτταρικά συντρίμια που επιπλέουν εντός του ρευστού υγρού του ωοθυλακίου . Αυτές οι ωοθυλακικές κύστεις παραμένουν στατικές σε διάμετρο , για μία έως πολλές ημέρες πριν από την παλινδρόμηση . Τεκμαίρεται ότι οι ανωοθυλακιορρηκτικές κύστεις συνεχίζουν να παράγουν οιστρογόνα , τα οποία διατηρούν και συντηρούν την ανάπτυξη του ενδομητρίου . Η παραγωγή αυτή έχει επίδραση στην έμμηνο ρύση και μπορεί να προκαλέσει καθυστέρηση και μεγαλύτερο άλγος στους μαστούς από το συνηθισμένο .Το μέγεθος του άτρητου ωοθυλακίου μπορεί να ξεπεράσει τα 5 εκατοστά και η καθυστέρηση μπορεί επίσης να ξεπεράσει την μία εβδομάδα . Ως εκ τούτου, η διάρκεια της ανάπτυξης και της παλινδρόμησης των ανωοθυλακιορρηκτικών κύστεων μπορεί να μιμηθεί το τυπικό μήκος του έμμηνου κύκλου μιας γυναίκας και η εμμηνόρροια να συμβεί σε αναμενόμενο χρόνο . Δηλαδή υπάρχουν και περιπτώσεις που η καθυστέρηση είναι μέσα στα φυσιολογικά πλαίσια και έτσι η διάγνωση της ανωορρηξίας μπορεί να χαθεί όταν η έναρξη της εμμήνου ρύσεως συμπίπτει με τυπικό μήκος του κύκλου μιας γυναίκας . Η έναρξη της έμμηνου ρύσης θα καλύψει την ανωορρηξία , εκτός εάν έχει χρησιμοποιηθεί υπερηχογραφία.

[ Αρχή Σελίδας ]

 Δ) Αιμορραγική κύστη ωοθήκης : Συνώνυμα αποτελούν , το αιμορραγικό ωχρό και το ωχραιμάτωμα .

[ Αρχή Σελίδας ]

Επιτυχημένη ωορρηξία και γονιμοποίηση


Η υπερηχογραφία μπορεί να υποδείξει τον καταλληλότερο χρόνο για επαφή με σκοπό τη γονιμοποίηση σε φυσικό κύκλο . Στο παρακάτω παράδειγμα φαίνεται διαδοχικά το επικρατές ωοθυλάκιο , το έμβρυο , και το νεογνό (εικόνα από προσωπικό αρχείο) . Προσέξτε πόσο καθαρό (δηλαδή μαύρο στον υπέρηχο) φαίνεται το επικρατές ωοθυλάκιο , που έχει φτάσει τα 22 χιλιοστά σε μέγεθος . Η ωορρηξία είναι επικείμενη .

 

Η υπερηχογραφία μπορεί να υποδείξει τον καταλληλότερο χρόνο για επαφή με σκοπό τη γονιμοποίηση σε φυσικό κύκλο

[ Αρχή Σελίδας ]

 

Ερωτήσεις - Απαντήσεις            [back to top]


 

 


 

Δείτε Επίσης


Η Χρησιμότητα Του Δείκτη Ca 125

Ενδομητριωσικές Κύστεις Ωοθηκών

Παθολογικές / Ύποπτες Κύστεις Ωοθηκών

Αιμορραγική Κύστη Ωοθήκης 

Το Ωχρό Σωμάτιο 

Δερμοειδής Κύστη

 

 

Η σελίδα έχει εώς τώρα

Επισκέπτες


[ Επικοινωνία ] [ Αρχή Σελίδας ] [ Sitemap ]

[ Find Us On Google Maps ]